TÜRKİYE BİTKİ ISLAHI ÇALIŞMALARINDA YENİ STRATEJİ BELİRLEMEK ZORUNDADIR...
12.01.2008
Cumartesi Sohbetleri kapsamında yapılan “Bitki Islahçı Hakları ve UPOV” konulu sohbet toplantımız 12 Ocak 2008 tarihinde Birliğimiz Prof.Dr.Orhan DÜZGÜNEŞ Toplantı Salonunda yapıldı. Son yılların en popüler konularından birisi olan “Bitki Islahçı Hakları ve UPOV” konulu toplantıda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürü Kamil YILMAZ sunu eşliğinde çok değerli bilgileri meslektaşlarıyla paylaştı. Çok sayıda meslektaşımızın katıldığı toplantı yoğun ilgi altında gerçekleştirildi. TZYMB Konya Şubemizden ve Afyonkarahisar’dan meslektaşlarımızın da katıldığı toplantıya ilgili sektörde yeralan üyelerimiz de ilgi göstermişlerdir. Toplantı sonunda çok sayıda soru soruldu ve katkılarda bulunuldu. Toplantıda konuşan Birlik Başkanı Dr. Ahmet ERDURMUŞ; “Ülkemizde tarım sektörünün rekabet gücünü artırmaya yönelik olarak tarımsal verimliliği artırmak bunun için de yeni bitki çeşitlerini geliştirmek zorundayız.” dedi. Kamil YILMAZ ise; “Türkiye bitki ıslahı çalışmalarında yeni bir strateji belirlemek zorundadır. AR-GE çalışmaları desteklenmeli, araştırmacıların hakları korunmalı ve bu anlamda organizasyon yapısı da yenilenmelidir.” diye konuştu.
 
 

Cumartesi Sohbetleri kapsamında  yapılan “Bitki Islahçı Hakları ve UPOV” konulu sohbet toplantımız 12 Ocak 2008 tarihinde Birliğimiz Prof.Dr.Orhan DÜZGÜNEŞ Toplantı Salonunda yapıldı. Toplantıda konuşan Birlik Başkanı Dr. Ahmet ERDURMUŞ; “Ülkemizde bitki çeşitlerinin geliştirilmesi, yeni çeşitlerin ve ıslahçı haklarının korunması için çok çalışmak gerekmektedir. Ülkemizde tarım sektörünün rekabet gücünü artırmaya yönelik olarak tarımsal verimliliği artırmak bunun için de  yeni bitki çeşitlerini geliştirmek zorundayız. Bitkisel biyoçeşitlilik bakımından dünyada en zengin ülke konumunda olan, 8000 kadar endemik türe sahip Ülkemizde gen kaynaklarının korunması da bu anlamda özel önem taşımaktadır. Araştırmacılarımızı desteklemeli, onların haklarının korunmasına yönelik düzenlemeleri yapmalıyız. Uluslar arası alanda Ülkemiz hakları sonuna kadar korunmalıdır.” dedi.

 

Toplantıda bilgi sunan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürü Kamil YILMAZ ise; “Türkiye bitki ıslahı çalışmalarında yeni bir strateji belirlemek zorundadır. AR-GE çalışmaları desteklenmeli, araştırmacıların hakları korunmalı ve bu anlamda organizasyon yapısı da yenilenmelidir.” diye konuştu. YILMAZ; “Bitki ıslahını özendirmek,ilerletmek yolu ile tarım ve ormancılığın gelişip, kalkınmasına imkan sağlamak, Üye ülkeler arasında üniform ve açıklıkla tanımlanmış  prensiplere dayanan BÇK ilişkin yasal düzenlemeleri  uyumlu hale getirmek, ayrıca yeni bitki çeşitlerinin tanımlanması ve F.Y.D. Testleri ile ilgili yöntemleri belirlemek ve kolaylaştırmak amacını taşıyan UPOV; yeni bitki çeşitlerinin korunması amacıyla 1961 yılında Fransa’ da (Paris) imzalanan bir antlaşma ile UPOV (International Union For the Protection of New Varieties Plants) (Uluslar Arası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği) kurulmuştur. Söz konusu antlaşma metni 1972, 1978 ve 1991 yıllarında revize edilmiştir. Türkiye ise 18 kasım 2007 UPOV’a üye olmuştur. Ayrıca Türkiye; 1963 yılında Ülkemiz Uluslar arası Tohum Test Birliğine (ISTA), 1968 yılında bazı bitki türlerinde (Çayır Mer’a Yem Bitkileri, Ş. Pancarı ve Hububat) OECD Tohum Sertifikasyon Sistemine dahil olmuştur.” dedi. Kamil YILMAZ; “Türkiye’de Bitki Islahı ve Tohumluk Üretimi çalışmaları 1930’lu yıllarda başladığını, 1953 Yılında Tohumluk Kontrol ve Sertifikasyon işleri deneme amacıyla A.Ü. Ziraat Fakültesi bünyesinde yapılmıştır. 1959 Yılında Ankara Tohumluk Kontrol ve Sertifikasyon Enstitüsü ve 1960 yılında ise Bölge Çeşit Deneme Enstitüleri kuruldu. 1963 Yılında 308 Sayılı Tohumlukların Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonu Hakkındaki Kanun yayınlandı. 15/01/2004 tarihinde 5042 Sayılı “Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun kabul edildi. 8/11/2006 tarihinde ise Tohumculuk Yasası kabul edildi.” diye konuştu. Çiftçilerimize yönelik olarak kanunda çiftçi istisnası olduğunu belirten YILMAZ bu çerçevede; hibrit ve sentetik çeşitler hariç, çiftçilerin kendi arazilerinde yaptıkları üretim sonucunda elde ettikleri üründen, kendi arazilerinde yaptıkları üretimler için korunan çeşidin çoğaltım materyalini kullanabilmeye yetkileri vardır.” diye konuştu.

 

Türkiye’de Bitki Islahçı Hakları ve UPOV konulu sohbet toplantımızdan diğer notlar aşağıda verilmiştir.

 

Tohum, Dünyada kullanılan ilk tarımsal girdidir.

Ø            Günümüzde tohum bir endüstri haline gelmiştir.

Ø            Tohum, dünyada ve ülkemizde stratejik öneme sahiptir.

Ø            Bitkisel üretimin en önemli ve vazgeçilmez bir girdisidir.

Ø            İlk tohumluk laboratuarı 1869 yılında Almanya’da, 1871 yılında Danimarka ve 1876’da ise ABD’de kuruldu.

Ø            1906 yılında Almanya’da ESTA (Avrupa Tohumluk Kontrol Birliği),

Ø            1908 yılında ABD ve Kanada tarafından Resmi Tohumluk Sertifikasyon Ajansları Birliği (AOSCA) kuruldu.

Ø            Uluslararası Tohum Test Birliği (ISTA) 1924 yılında kuruldu.

Ø            Aynı yıl Uluslararası  Tohum Ticaret Federasyonu FIS kuruldu.

Ø            OECD Tohum Sertifikasyon Sistemi 1958’de oluşturuldu.

Ø            Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerinin Koruma Birliği (UPOV) 1961’de kurulmuştur.

Ø            Uluslararası Tohum Ticaretini kolaylaştırmak,

Ø            Çeşit Tescili, Çeşit Koruma ve Tohumluk Standartları konularında ortak metod birliği oluşturmak,

Ø            Tohum kullanıcıya/çiftçiye yönelik minimum kalite ve çeşit garantisini sağlamaktır.

Ø            Dünyada bütün bitki türlerinde kullanılan tohumluğun parasal değeri 50 milyar ABD dolarıdır.

Ø            Yine Dünyada ticarete konu olan tohumluğun parasal değeri (Yaklaşık 30 milyar ABD dolarıdır)

 

TÜRKİYE’DE TOHUMLUK ENDÜSTRİSİNİN GELİŞİMİ:

l            Türkiye’de Bitki Islahı ve Tohumluk Üretimi çalışmaları 1930’ lu yıllarda başlatıldı.

l            1953 Yılında Tohumluk Kontrol ve Sertifikasyon işleri Deneme amacıyla A.Ü. Ziraat Fakültesi bünyesinde yapılmıştır.

l            1957 Yılında Ülkemizde ilk tohumluk Sertifikasyon Laboratuvarı A.Ü. Ziraat Fakültesinde kuruldu.

l            1959 Yılında Ankara Tohumluk Kontrol ve Sertifikasyon Enstitüsü ve 1960 yılında ise Bölge Çeşit Deneme Enstitüleri kuruldu.

l            1960  da Samsun, İzmir, Antalya, İstanbul, Tarsus ve Diyarbakır’da Bölgesel Tohumluk Sertifikasyon Laboratuvarları kuruldu.

l            1963 Yılında 308 Sayılı Tohumlukların Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonu Hakkındaki Kanun yayınlandı.

 

 Ø            1963 yılında Ülkemiz Uluslararası Tohum Test Birliğine (ISTA) üye oldu.

Ø            1968 yılında bazı bitki türlerinde (Çayır Mer’a Yem Bitkileri, Ş. Pancarı ve Hububat) OECD Tohum Sertifikasyon Sistemine dahil oldu.

Ø            1984 yılında tohumluk fiyatları serbest bırakıldı.

 

Ø            1989 Yılında Türkiye bazı bitki gruplarında A.B. ile Eşdeğerlilik hakkına sahip oldu. (Mısır, Sorgum, Yağlı Tohumlar, Ş. Pancarı ve Çayır Mer’a Yem Bitkileri)

Ø            2001 yılında TTSMM lab.ISTA tarafından akredite edildi.

Ø            15/01/2004 tarihinde “Bitki Islahçı  Hakları Yasası” kabul edildi.

Ø            8/11/2006 tarihinde “Tohumculuk Yasası”kabul edildi.

  

NEDEN ÇEŞİT KORUMA?

               Bitki ıslahı ve Çeşit geliştirme faaliyetleri uzun zaman, emek, bilgi, teknoloji ve masraf isteyen çalışmalardır.

               Bu haklar, tarımsal üretimde yenilikler için çalışanların/ıslahçıların çalışmalarını tanır ve destekler. En önemlisi ise yapılan yatırımların geri kazanılmasını sağlar.

               Fikri Mülkiyet Hakları olmaksızın özel Bitki ıslah çalışmaları karlı ve başarılı olamaz.

               Tohum sistemlerindeki Tescil işlemleri hak sahipliği-mülkiyet hakkı sağlamadığı için Fikri Mülkiyet Hakları sistemi içinde bir Çeşit Koruma sistemine  ihtiyaç duyulmuştur.

               Bu sistemin kendine özgü/ sui genesis yapısı ve şartları vardır.

 

 

UPOV; yeni bitki çeşitlerinin korunması amacıyla 1961 yılında Fransa’ da (Paris) imzalanan bir antlaşma ile UPOV (International Union For the Protection of New Varieties Plants) (Uluslar Arası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği) kurulmuştur. Söz konusu antlaşma metni 1972, 1978 ve 1991 yıllarında revize edilmiştir.

 

 

ÇEŞİT KORUMA SİSTEMİ

UPOV (International Union For The Protection Of New Varieties Plants)
Uluslar arası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği

 

UPOV’un amacı;

·              Bitki ıslahını özendirmek,ilerletmek yolu ile tarım ve ormancılığın gelişip,kalkınmasına imkan sağlamak,

·              Üye ülkeler arasında Üniform ve açıklıkla tanımlanmış  prensiplere dayanan BÇK ilişkin yasal düzenlemeleri  uyumlu hale getirmek,

·              Ayrıca yeni bitki çeşitlerinin tanımlanması ve F.Y.D. Testleri ile ilgili yöntemleri belirlemek ve kolaylaştırmaktır.

                            

Hükümetler arası bir organizasyondur.BM’lere bağlı 16 uzman kuruluştan birisidir.WIPO( World  Intellectual Property  Organization) altında görev yapmaktadır.

65          ülke üyedir.Merkezi Cenevre/İSVİÇRE’dedir.

Türkiye 11.5.2004’te üyelik müracatını UPOV’a yaptı.21.10.2004 tarihinde üyelik başvurusu ve 5042 sayılı yasanın UPOV sözleşmesine uygunluğu  UPOV genel kurulunca kabul edildi.

 

Ø           5601 Sayılı kanun :UPOV-1991 SÖZLEŞMESİNİN TBMM’DE KABULÜ

( 17 Mart 2007 Resmi gazete’de yayınlandı.)

 

İlgisi olabilecek diğer başlıklar
“TÜRKİYE’DE ÇİFTÇİ ÖRGÜTLERİ” KONFERANSI ANKARA’DA YAPILDI… GELENEKSEL CUMARTESİ SOHBETLERİ-TÜRKİYE’DE TOHUM SERTİFİKASYONU CUMARTESİ SOHBETLERİMİZİN KONUĞU PROF.DR.ŞAHABETTİN ELÇİ: “ŞARAMPOL HAYVANCILIĞI İLE TÜRKİYE BİR YERE GİDEMEZ…” TÜRKİYE COĞRAFİ VE TARIMSAL AVANTAJLARI NEDENİYLE KAFKASLARI, ORTADOĞUYU, BALKANLARI HATTA AVRUPA’YI BİLE DOYURACAK GÜÇTEDİR GELENEKSEL CUMARTESİ SOHBETLERİ-TÜRKİYE MOZAİK Mİ? CUMARTESİ SOHBETLERİ: TÜRKİYE MOZAİK Mİ? GELENEKSEL CUMARTESİ SOHBETLERİ-TÜRKİYE ARICILIĞI TÜRKİYE ARICILIĞI KONULU SOHBET TOPLANTISINDA KONUŞAN BAHRİ YILMAZ: ARICILIĞIN MİLLİ GELİRE KATKISI % 7’DİR TÜRKİYE’NİN NE GDO’YA NE DE ORGANİK TARIMA SIĞMAYACAK KADAR BÜYÜK TARIMSAL AVANTAJLARI VARDIR... TZYMB 69. KURULUŞ YILDÖNÜMÜ ETKİNLİKLERİ PANEL: TÜRKİYE’DE SU YÖNETİMİ VE SU HASADI “TÜRKİYE’ DE ZİRAİ ÖĞRENİMİN BAŞLAYIŞININ 163. YILDÖNÜMÜ” GELENEKSEL CUMARTESİ SOHBETLERİ: ''SON GELİŞMELER IŞIĞINDA AÇILIM İLE TÜRKİYE NEREYE GİDİYOR?" Prof.Dr. Özcan YENİÇERİ GELENEKSEL CUMARTESİ SOHBETLERİ: ''SON GELİŞMELER IŞIĞINDA AÇILIM İLE TÜRKİYE NEREYE GİDİYOR? “TÜRKİYE’ DE ZİRAİ ÖĞRENİMİN BAŞLAYIŞININ 167. YILDÖNÜMܔ 15 TEMMUZ ve TÜRKİYE TÜRKİYE'DEKİ TOHUMCULUK SEKTÖRÜ VE GELECEĞİ VETERİNER HİZMETLERİ, BİTKİ SAĞLIĞI, GIDA VE YEM KANUNU TASARISI TASLAĞI HAKKINDA 2013 YILI BİTKİ SAĞLIĞI VE KARANTİNA PROGRAM VE PRENSİPLERİ BİTKİ SAĞLIĞI VE BİTKİ BESİN ELEMENTLERİ TZYMB BİTKİ SAĞLIĞI VE BİTKİ BESİN ELEMENTLERİ EĞİTİM KURSU 2017 YILI BİTKİ SAĞLIĞI UYGULAMA PROGRAMI KİTABI ZEYTİNCİLİK ISLAHI YÖNETMELİĞİ HAKKINDA DAVA TARIMSAL ÜRETİMDE YENİ BOYUT: HASSAS TARIM… PROF. DR.ÇİFTÇİ; “YÜKSEK ZİRAAT ENSTİTÜSÜ ÜLKEDE BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE ÖĞRETİM ALANINDA YENİ BİR ÇIĞIR AÇMIŞTIR.” YENİ YILINIZ KUTLU, MUTLU VE UMUTLU OLSUN. PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMLERİ YENİDEN BAŞLIYOR... GELENEKSEL CUMARTESİ SOHBETLERİ: ''SON GELİŞMELER IŞIĞINDA AÇILIM İLE TÜRKİYE NEREYE GİDİYOR?" Prof.Dr. Özcan YENİÇERİ TZYMB'NİN TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ YENİDEN YAPILANDIRILMASINA DAİR GÖRÜŞLERİ YENİ DUYURU-TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI MÜFETTİŞ YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI TZYMB YENİ RAPOR YAYINLANDI YENİ TARIM BAKANI FAKIBABA'YA BAŞARILAR YENİ TARIM BAKANI FAKIBABA'YA BAŞARILAR TÜRK MÜZİĞİ KOROMUZ ÇALIŞMALARINA YENİDEN BAŞLADI TARIM SEKTÖRÜ, ÜLKEMİZ İÇİN VAZGEÇİLMEZ VE STRATEJİK BİR SEKTÖRDÜR


Bu Habere Ait Yorumlar
Henüz yorum kaydedilmemiş..
LÜTFEN YORUMUNUZU YAZINIZ
Konu
Adınız Soyadınız
E Posta Adresiniz
Yorumunuz
2 * 1 = ?
TZYMB E-ÜYE
TZYMB E-ÜYE sistemine http://www.tzymb.org.tr/uye adresinden ulaşabilirsiniz.
SÜRELİ YAYINLAR